Đàn Xã Tắc ở Tuyên Quang
Thứ 3, ngày 29 tháng 11 năm 2016 - 14:38
Theo "Từ điển Hán-Việt", Xã Tắc nghĩa là "Thuở xưa dựng nước. Dân cần có đất ở nên lập nền xã để tế thần hậu thổ, dân cần có lúa ăn, nên lập nền tắc để tế thần nông. Mất nước thì mất xã tắc, nên xã tắc cũng có nghĩa là quốc gia".

Theo nhận định của một số nhà khoa học "Từ xa xưa, không chỉ đối với người dân, mà ngay cả các vương triều phong kiến Việt Nam, đàn Xã Tắc có vị trí vô cùng thiêng liêng. Giữ gìn, bảo tồn đàn Xã Tắc cũng chính là giữ gìn Sơn hà xã tắc". Đàn Xã Tắc được dựng lên để tiến hành các nghi lễ cầu thần đất, thần lúa giúp quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, do đích thân nhà vua hoặc một vị đại thần thay mặt vua tiến hành thực hiện.

Đàn Xã Tắc ở Tuyên Quang. Ảnh Quang Hòa

Vào thời Nguyễn, triều đình đã huy động tất cả dinh trấn trong cả nước tìm đất sạch đem nộp để đắp đàn. Sau khi đàn Xã Tắc xây dựng xong, triều đình nhà Nguyễn rất chú trọng việc cúng tế ở đàn. Như vậy, đàn Xã Tắc là trung tâm văn hóa tín ngưỡng của triều đình, đồng thời chỉ được xây dựng ở một số tỉnh, thành lớn như Hà Nội, Ninh Bình, Huế... Ở tỉnh Tuyên Quang (theo sách "Đại Nam nhất thống chí"), đàn Xã Tắc được xây dựng vào năm Minh Mệnh thứ 14 (1833) tại xã Ỷ La. Cũng theo "Đại Nam nhất thống chí", cùng vào thời điểm này, ở Ỷ La cũng lập đàn Tiên Nông và Miếu Hội Đồng. Hiện cả hai di chỉ này chưa được xác định là ở địa điểm nào của thành phố Tuyên Quang,

Trường hợp đàn Xã Tắc xây dựng ở tỉnh lỵ Tuyên Quang dường như là một ngoại lệ, nhưng có nguyên do của nó. Dưới triều vua Minh Mệnh, thực dân Pháp ráo riết đánh chiếm các tỉnh thành miền Bắc nước ta. Trước tình thế đó, triều đình nhà Nguyễn có ý định tăng cường phòng thủ ở những tỉnh miền núi, biên giới (thời bấy giờ địa giới tỉnh Tuyên Quang bao gồm toàn bộ tỉnh Hà Giang và một phần đất tỉnh Yên Bái, Lào Cai, Cao Bằng ngày nay) bằng việc củng cố thành lũy, tăng cường vũ khí, lực lượng, bổ nhiệm đến trấn thủ tỉnh thành. Đàn Xã Tắc ở Tuyên Quang được xây dựng để tế thần đất, cầu viện thần linh phù hộ cho cuộc chiến chống ngoại xâm và động viên tinh thần tướng sỹ đánh giặc.

Dấu vết của đàn Xã Tắc Tuyên Quang ngày nay tuy không còn nhưng địa điểm xây dựng đàn xưa kia nhân dân đã xây ngôi đình Xã Tắc thuộc xã Ỷ La (nay thuộc tổ 21, phường Tân Quang, thành phố Tuyên Quang). Theo bản sắc phong đề niên đại Khải Định thứ 9 (1924) hiện còn lưu giữ, đình Xã Tắc thờ Cao Sơn Đại Vương và Quảng Tế Đại Vương. Đây là hai vị thần có xuất xứ từ thời Hùng Vương, được thờ ở nhiều nơi trong cả nước.

Theo các tài liệu ghi chép và tư liệu, đình Xã Tắc có kiến trúc hình chữ "Đinh" (J), gồm hai gian. Đình được xây dựng bằng vật liệu bền vững, kiểu tường hồi bít đốc tay ngai, mái lợp ngói móc, nền lát gạch men, các cấu kiện đơn giản, kẻ suốt bào trơn. Do khuôn viên của đình không có, diện tích hẹp nên các ban thờ không được đặt đúng vị trí, các pho tượng đặt xen kẽ nhau...

Đình Xã Tắc (được xây dựng ở thế đất linh thiêng-đất lập đàn Xã Tắc) là một trong hai ngôi đình còn tồn tại trên địa bàn thành phố Tuyên Quang, là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng, tâm linh của nhân dân trong vùng. Hiện nay, phường Tân Quang đang tiến hành các thủ tục theo quy định của pháp luật để phục dựng lại ngôi đình Xã Tắc.

Việt Thanh

 



Lượt xem: 1542 views  
Tin mới nhất









 Bản in

Các tin đã đăng:

Xem tin theo ngày:     Tháng:    Năm:     
CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TỈNH TUYÊN QUANG
Giấy phép xuất bản số: 324/GB-BC của Bộ VHTT cấp ngày 08 tháng 11 năm 2006
Trưởng ban biên tập: Lê Quang Ninh, Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông
Trụ sở: Đường Tân Trào, Phường Minh Xuân, Thành phố Tuyên Quang
Điện thoại: 0276 251 929 Email: Congttdttq@Gmail.com
@ Bản quyền thuộc Cổng Thông tin Điện tử tỉnh Tuyên Quang

   Design by 

Online: 59
Truy cập: 9.119